روند تکامل مدیریت

روند تکامل مدیریت

 

گشایش
مطالعه سیرتکاملی مدیریت از گذشته تا کنون, نشان‌دهنده روند تغییر نوع تفکر بشر است. روزی پولو ثروت حرف اول و آخر را می‌زد, اما امروز فکر و اندیشه. روزی فقط خروجی اهمیت داشتاما امروز منابع انسانی داخل مجموعه و مشتری. مشاهده و بررسی این روند, حاویدرس‌های بسیار ارزنده‌ای برای ما است. اینکه بدانیم کجا هستیم و چقدر فاصله داریم.

ظهور مدیریت
انسان از اولین روزهایخلقت خود با مفهوم مدیریت همراه بوده است. اما برای اولین بار این چینی‌ها بودند کهدر حدود 1100 سال قبل از میلاد مسیح, به صورت سازمان‌یافته چهار وظیفه مدیریتیبرنامه‌ریزی, سازمان‌دهی, رهبری و کنترل را تجربه کردند. بعد از آنان نیز ایرانیان, مدیریت را با تجربیات و نگرش‌های خود آزمودند. در حدود سال‌های 350 تا 400 قبل ازمیلاد, یونانیان مدیریت را به عنوان یک هنر متمایز تشخیص داده و رویکردی علمی رابرای آن ابداع نمودند. در آغاز قرن بیستم, مدیریت به عنوان یک رشته و مقوله رسمی وساخت‌یافته مطرح شد.

اولین مفاهیم مدیریت وتاثیرات آنان
اولین مقولات کلیدی که باعث تعویق رشد و شکوفاییکسب‌وکارهای گذشته می‌شدند ارتباطات و حمل‌ونقل بوده‌اند. به مرور زمان و با تسهیلو بهبود این دو, شرکت‌ها مسیر رشد خود را با شتاب در پیش گرفتند و هر روز پیچیده‌ترشدند. در چنین شرایطی کوچکترین ارتقا و بهبودی در شگردهای مدیریتی باعث بروزتغییرات قابل‌توجه‌ای در کمیت و کیفیت تولیدات می‌شد. ظهور عوامل ذیل در این عرصه,‌ نقشی کلیدی در رشد شرکت‌ها و سازمان‌ها بازی نمود:

1.
ظهور مفهوم ”اقتصادمقیاس“ (یعنی کاهش هزینه متوسط تولید در ازای افزایش حجم کل تولید) مدیران بسیاریرا برای ایجاد رشد هرچه بیشتر برانگیخت.

2.
انقلاب صنعتی باعث شد تا بهمسایل و مشکلات مدیریت (به ویژه کارآیی, فرآیندهای تولید, و کاهش هزینه‌ها) به صورتجدی‌تر و برمبنای تفکر سیستماتیک پرداخته شود.

رویکردهای کلاسیک
دوره مابین سال‌های اواسط قرننوزدهم تا اوایل دهه 1950 میلادی را می‌توان دوره کلاسیک دانست. از مهمترینرویکردهای متولدشده در این دوره می‌توان به مدیریت سیستماتیک, مدیریت علمی, مدیریتاجرایی (یا اداری), مبحث روابط انسانی, و دیوان‌سالاری (تشریفات اداری) اشاره کرد.

الف. مدیریت سیستماتیک: در طول قرن نوزدهم, رشدکسب‌وکارهای آمریکایی بر محور ساخت و تولید متمرکز بود. در همین راستا:

1.
اکثر وظایف سازمانی تقسیم شده و توسط افراد متخصص انجام می‌شدند.

2.
دررویکرد سیستماتیک تلاش شد تا با تدوین رویه‌ها و فرآیندهای بسیار مشخص برای امور, هماهنگی کارها تصمین گردد. برای برآوردن این هدف:

الف. وظایف و مسؤولیت‌هابه صورت دقیق و کامل تعریف می‌شدند.

ب. فنون استانداردشده‌ای برای انجاموظایف در نظر گرفته شد.

ج. ابزارهای خاصی برای جمع‌آوری, بکارگیری, انتقالو تحلیل اطلاعات ابداع شد.

د. برای تسهیل هماهنگی‌ و ارتباطات داخلی, سیستم‌های حسابرسی هزینه, حقوق و کنترل تولید ایجاد شدند.



ب. مدیریت علمی: دومین رویکرد مدیریتی را فردریک تیلور ابداع کردکه آن را به نام مدیریت علمی می‌شناسیم. این رویکرد مدعی بکارگیری روش‌های علمی درتحلیل کارها و تعیین نحوه انجام و تکمیل وظایف تولید به صورت کارآمد است. تیلورچهار اصل را برای مدیریت علمی برشمرد:

1.
مدیریت باید برای هر بخش از کارافراد, رویکردی دقیق و علمی را خلق کند تا بتوان اصول راهنمای کلی و صریحی‌ راجایگزین آنها نمود (چیزی نامشخص و به صورت ضمنی باقی نماند).

2.
مدیریتباید افراد را به صورت علمی انتخاب کرده, آموزش داده و آماده کار نماید بطوریکه هرشخصی دقیقاً شغل مناسب خود را داشته باشد.

3.
مدیریت باید به‌گونه‌ای باکارکنان همکاری و همیاری نماید که بتوان از هماهنگی مشاغل با طرح‌ها و اصول, اطمینان حاصل نمود.

4.
مدیریت باید تضمین نماید که کار و مسؤولیت کارکنان ومدیران, به طور مساوی تقسیم شده است.



ج. مدیریت اجرایی (اداریرویکرد مدیریت اجرایی بر غلبه نگاه مدیران ارشد در کل سازمان تاکید دارد ومدعی است مدیریت, یک حرفه است و قابل آموزش است. هنری فایول, یک مهندس معدن و مدیراجرایی فرانسوی, کتابی را منتشر کرد که در آن به شرح تجربیات مدیریتی خود پرداخت. فایول, 5 کارکرد و 14 اصل برای مدیریت برشمرد. این 5 کارکرد عبارتند از: برنامه‌ریزی, سازمان‌دهی, فرماندهی, هماهنگ‌سازی, و کنترل.


چهارده اصل مدیریتی فایول بدین شرح‌اند:

1.
تقسیمکار: کارها را به وظایف تخصصی تقسیم نموده و مسؤولیت‌ها را به افراد مشخصی واگذارنمایید.

2.
تفویض اختیار: مسؤولیت و اختیار را با هم واگذار نمایید.

3.
انتظام: انتظارات را به طور شفاف مشخص نموده و متخلفان را مجازاتنمایید.

4.
وحدت فرماندهی: باید هر کارگر یا کارمندی فقط و فقط به یک مدیر (ناظر) مرتبط گردد.

5.
وحدت سمت‌وسو: باید تمامی امور کارکنان بر کسب اهدافسازمانی متمرکز باشند.

6.
هضم نفع شخصی در نفع جمعی: باید منافع عمومی (جمعی) رجحان داشته باشند.

7.
پاداش‌: باید به صورت سیستماتیک از اقدامات وفعالیت‌های همسو با جهت سازمان, تقدیر نمود.

8.
تمرکزگرایی: باید اهمیتنقش‌های ارشدیت و زیردستی (فرمانبرداری) مشخص گردد.

9.
سلسله‌مراتب: ارتباطات را از طریق زنجیره (نردبان) فرماندهی دنبال نمایید.

10.
نظم: مشاغل و اصول کاری را به‌گونه‌ای مناسب سروسامان دهید, چون پشتیبان حرکت و سمت‌وسویسازمان هستند.

11.
برابری: وجود اصول و نظم عادلانه و منصفانه باعث افزایشمشارکت کارکنان می‌شود.

12.
امنیت شغلی: وفاداری و عمر خدمت کارکنان راافزایش دهید.

13.
ابتکار عمل: کارکنان را به‌گونه‌ای تشویق کنید که خودشاندر راستای مقاصد سازمان عمل نمایند.

14.
روح کار گروهی: یکپارچگی بین منافعو علایق کارکنان و مدیران را ارتقا دهید.



د. روابط انسانی: این رویکرد کوشیده است تا چگونگی تعاملفرآیندهای روانشناسانه و اجتماعی افراد با شرایط کاری‌شان را (در راستای ارتقایعملکرد) درک نماید. رویکرد روابط انسانی, اولین رویکرد عمده‌ای است که بر روابطکاریِ غیررسمی و ارضای کارکنان متمرکز شد.

مطالعات هاوتورن, سری آزمایشاتیاست که از سال 1924 تا 1932 انجام شدند. در اولین مرحله از این آزمایشات (آزمایشروشنایی), شرایط کاری مختلف, بویژه روشنایی کارخانه, تغییر داده می‌شدند تا تاثیراتآنها بر بهره‌وری مشخص گردد. محققان به این نتیجه رسیدند که کارگران در برابرپژوهشگرانی که ناظر آنان بوده‌اند واکنش نشان داده و متفاوت عمل کرده‌اند. اینواکنش به اثر هاوتورن معروف شد.

این نتیجه‌گیری, محققان را به این باوررسانید که بهره‌وری بیش از آنکه متاثر از عوامل فیزیکی یا ملموس باشد متاثر ازعوامل روانشناسانه و اجتماعی است. طرفداران نظریه روابط انسانی معتقدند مدیران بایدبیش از گذشته به رفاه, انگیزش و ارتباطات کارکنان بپردازند.

پژوهشگر دیگرحوزه روابط انسانی آبراهام مازلو است. مازلو در سال 1943 مدعی شد که انسان‌ها دارای 5 سطح از نیاز هستند. پایه‌ای‌ترین نیازها, نیازهای فیزیکی افراد همچون غذا, آب وسرپناه است, و بالاترین سطح نیازهای او, خودیابی یا ارضای شخصی است. مازلو بیانداشت که مردم از ارضای نیازهای سطح پایین خود شروع کرده و به مرور به سطوح نیازبالاتر دست می‌یابند.



و. دیوان‌سالاری: ماکس وِبِر, جامعه‌شناس, حقوق‌دان و تاریخ‌شناس آلمانی, در کتاب معروف خود ”نظریهسازمان‌های اجتماعی و اقتصادی“ نشان داد که چگونه مدیریت می‌تواند کارآمدتر ومنسجم‌تر عمل نماید:

1.
وِبِر اعتقاد داشت ساختارهای دیوان‌سالارانهمی‌توانند تغییرات ناشی از تفاوت مهارت‌ها, تجربیات و اهداف مدیران یک سازمان واحدرا از میان بردارند.

2.
برطبق نظریه وِبِر, دیوان‌سالاری مقوله‌ای بسیاربااهمیت است چون سازمان‌های بزرگ را قادر به انجام انبوه فعالیت‌های روزمره‌شان (کهبرای حیات‌شان ضروری است) می‌نماید.

 

 

منبع   www.daneshju.ir

 

 

/ 3 نظر / 8 بازدید
مسعود

خیلی ممنون که به من سر میزنی امیدوارم همیشه موفق باشی [لبخند]

محسن

اولین فروشگاه اینترنتی لحظه ای پیام نور:ارسال لینک دانلود خصوصی با پسورد در سریعترین زمان بزرگترین گنجینه نمونه سوالات دانشگاه پیام نور با جواب تستی و تشریحی در اختیار ماست. فروش با تخفیف ویژه کلیه نمونه سوالات نیمسال های موجود هر رشته با جواب در بانک سوال در فرمت pdf (با کیفیت اصلی ، سوالات به هیچ وجه اسکن نشده است) فقط تا اول مهرماه 88،هر پوشه(دوره)درخواستی فقط 2000 تومان،برای تاریخ بعد از 1 مهرماه هر دوره 3500 تومان نیمسال های موجود برای هر رشته: مهندسی کامپیوتر-مهندسی ای تی_علوم کامپیوتر : 9 دوره(نیمسال) از سال 83 تا کنون حقوق: 8 نیمسال جغرافیا، اقتصاد، الهیات: 5 دوره علوم اجتماعی، علوم تربیتی، روان شناسی، مدیریت(دولتی-بازرگانی-صنعتی)، شیمی، ریاضی، زیست زمین شناسی:4دوره سایر رشته ها به غیر از رشته مهندسی معماری:هر رشته 3 دوره،2( دوره جدید+1 دوره قدیمی) سوالات نیمسال اول و نیمسال دوم 88-87 برای همه رشته ها موجود می باشد+جواب برای دریافت لحظه ای سوالات از طریق ایمیل کافیست مبلغ را به ازای هر دوره درخواستی محاسبه نموده و به حساب شماره 0300548952003 بانک ملی ایران واریز یا به شماره کارت 60379

مرضيه

سلااام.پرشين بلاگ رو فيلتر كردن!!!!!!!![گریه]